Elazığ Belediyesinin ihalelerde usulsüzlükleri, ihale şartnamelerde kanun ve yönetmeliklere uymadığı sayıştay raporları ile tespit edilirken ilginç ayrıntılarda ortaya çıkıyor.
Bu ayrıntılardan biri de bazı mal ve hizmet alımı ihalelerinde yüklenicilere binek otomobil, bilgisayar ve cep telefonu temin ettirilmesine yönelik hükümler oldu.
Sayıştay raporlarında tespit edilen yüklenicilere binek otomobil, bilgisayar ve cep telefonu temin ettirilmesine yönelik hükümler konulması kafalarda soru işaretlerinin oluşmasına neden oldu.
MEVZUATA AYKIRI ŞARTNAME DÜZENLEMELERİ
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” maddesinde, idarelerin ihtiyaçlarını uygun şartlarla ve zamanında karşılaması; saydamlık, rekabet ve eşit muamele ilkelerine uyması gerektiği hatırlatıldı. Kanuna göre aralarında doğal bağlantı olmayan mal, hizmet ve yapım işlerinin bir arada ihale edilmesi yasaklanıyor.Sayıştay denetçileri, bazı ihalelerde bu kuralların aşındırıldığını belirtti. İhale konusu işle ilgisi bulunmayan araç, bilgisayar veya telefon gibi ekipmanların şartnamelere eklenerek yüklenicilere temin ettirildiği; bunun da yaklaşık maliyeti artırarak rekabeti olumsuz etkileyebileceği ifade edildi.KAMU İHALE GENEL TEBLİĞİ VE TAŞIT EDİNİM USULLERİNE AYKIRILIK
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 49. maddesi, yalnızca işin yürütülmesi ile doğrudan ilgili olmak şartıyla yükleniciden araç-gereç istenebileceğini belirtiyor. Ancak denetim sonucunda, bazı mal alımı ihalelerinde kontrol hizmetleri için binek araç ve çeşitli teknolojik ekipmanların istenmesinin bu kriteri karşılamadığı kaydedildi.
Ayrıca, taşıt kiralamalarına ilişkin 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereği, kurumların hizmet genişlemesi veya zaruri hallerde dahi araç temini için Hazine ve Maliye Bakanlığı'ndan uygun görüş alması gerekirken, incelenen ihalelerde bu süreçlerin işletilmediği belirtildi.Sayıştay’ın tespit ettiği örnek ihaleler;
Rapor kapsamında 2023 ve 2024 yıllarında yapılan bazı ihalelerde şu düzenlemelere rastlandı:- Agrega malzemesi alım ihalesinde, yükleniciden kaskolu ve sigortalı binek araç temini,
- Aynı nitelikteki başka bir ihalede, hem binek araç hem de yüksek donanımlı masaüstü bilgisayar istenmesi,
- Arazöz kiralama ihalesinde,
- Şoförsüz, tüm masrafları yükleniciye ait binek otomobil,
- Üst seviye bilgisayar ve renkli lazer yazıcı,
- Üç adet hatlı akıllı telefon temini şartları yer aldı.
BELEDİYENİN SAVUNMASI VE SAYIŞTAY’IN DEĞERLENDİRMESİ
Belediye, söz konusu malzemelerin iş bitiminde yükleniciye iade edildiğini ve 2024/7 sayılı Tasarruf Genelgesi sonrası bu tür taleplerin kaldırıldığını ifade ederek Sayıştay’ı ikna etmeye çalışırken Sayıştay’ın, ilgili genelgelerden önce de mevcut mevzuatın bu tür uygulamalara izin vermediğini vurguladı. Sayıştay’ın ders niteliğindeki açıklaması belediyenin safa yatmasına inanmadığını gösterdiSAYIŞTAYIN SONUÇ VE ÖNERİLERİ
Sayıştay raporu, mal ve hizmet alımı ihale dokümanlarına kontrollük hizmetlerinde kullanılmak üzere araç, bilgisayar veya telefon gibi ekipman eklenmemesi gerektiğini belirtti. Kontrol hizmetleri için araç ve ekipmana ihtiyaç duyulması halinde, bunun idarenin kendi taşınırlarından karşılanması veya ilgili mevzuata uygun ayrı bir ihale yoluyla temin edilmesi gerektiği ifade edildi.Rapor, belediyelerin kaynak kullanımında tasarruf, şeffaflık ve rekabet ilkelerine titizlikle uyma yükümlülüğünü hatırlatarak sona erdi.
