Tüm dünya ABD ve İsrail’in İran ve Lübnan’a, İran’ın ise İsrail ve ABD üslerinin yer aldığı Ortadoğu ülkelerine attığı füzeler sonucu imha edilen tesisler ve insanları konuşuyor yorumlarda bulunuyor. Geçmişin soğuk savaşı yerini silahlı ve kanlı savaşa bırakırken amaç ve hedef aynı Füze, modern savaş teknolojisinin en karmaşık ve etkili silah ki, o da enerji kaynaklarının denetim ve kontrolü ile ekonominin dümenine sahip olma mücadelesidir. Bu mücadelede ABD süper güç statüsünü ne pahasına olursa olsun bir başka ülkeye karşı korumak istemektedir. Füzeler atıldıkları bölgelerde yıkımlara sebep olurken sanki füze yemiş gibi sosyal, siyasal ve ekonomik tahribatları derinleştirme etkisi gösteren diğer ülkeler de nasibini alıyor. Mesela, Türkiye bu ülkelerden en çok füze etkisinde kalan ülkedir.
Füzelerin Temel ortak özellikleri; Hedefleme, güdüm, uçuş, motor ve savaş başlıkları sistemlerini içerir, yüksek hızda seyredip havadan veya yerden hedefleri yüksek hızlarla imha ederler. Genellikle askeri amaçlarla kullanılan, hedefe yönlendirilebilen bir silah sistemi olan füzeler, ekonomik tahribatlarıyla da piyasalar üzerinde adeta bir silah etkisi gösterir. Yani piyasalar füze menziline girdi ise tahribatından kaçış yok elbette.
Ekonomik bağlamda füzelerin bileşenleri, yüksek teknoloji üretim, nadir toprak elementleri, hassas mühendislik ve yazılım içeren maliyetli savunma sanayii unsurlarıdır. Temel bileşenler; güdüm/hedefleme sistemleri, motor, savaş başlığı ve uçuş kontrol mekanizmalarıdır. Bu bileşenlerin üretimi ve tedarik zinciri, ülkeler için milyar dolarlık savunma harcamaları ve stratejik dışa bağımlılık riski yaratır.
Ankara açısından İran krizinin en kritik boyutu enerji güvenliğidir. Çünkü, ülkemiz hem İran'dan doğal gaz alan hem de Körfez enerji hatlarının güvenliğine bağlı bir ülke konumunda. Bu nedenle İran'dan gaz akışının kesilmesi veya Körfez'de enerji altyapılarının hedef alınması bizim için doğrudan ekonomik risk anlamına geliyor. Aynı zamanda Hürmüz Boğazı'nın sürekli bir şekilde kapanması ihtimali küresel enerji ve finans piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaratabilecek bir senaryo olarak görülüyor ve ülkemiz ekonomisini pek çok farklı açıdan doğrudan etkiliyor.
Ortadoğu’da İran saldırılarıyla tırmanan gerilim, küresel emtia piyasalarında sert fiyat hareketlerine yol açtı. Enerjiden petrokimya hammaddelerine, deniz taşımacılığından metallere ve tarıma kadar geniş bir yelpazede fiyatlar hızla yükseliyor. Rakamlar, Ortadoğu’daki gerilimin emtia piyasalarında en güçlü etkisini lojistik ve enerji segmentlerinde gösterdiğine işaret ediyor.
İran’ın Körfez’deki kritik enerji altyapısını hedef alan insansız hava aracı (İHA) saldırıları, küresel enerji piyasalarında hızlı bir fiyat sıçramasına yol açtı. Düşük maliyetli İHA’ların Körfez’deki üretim ve ihracat altyapısına yönelik saldırıları, özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden geçen enerji akışının güvenliğine ilişkin endişeleri artırdı.
Değerli okurlar, bu savaşta kazanan kim mi? elbette ABD… Nasıl mı? ABD savaş nedeniyle Ortadoğu ülkelerine silah satarak kazanıyor, petrol kaynaklarını kontrol ederek bir başka kazanç elde ediyor, ayrıca stratejik özellikli madenlerin sahibi olmak suretiyle de geleceğin teknolojisinin tek sahibi olarak ciddi bir kazanca kaynaklık etmeyi hedefliyor.
Türkiye’ye füze düşmüş gibi zaten imha edilmiş piyasalar her alanda bir kez daha yıkıma uğramıştır. Bu tahribat karşısında AKP iktidarı, ABD’nin çıkarları ekseninde bir o yana, bir bu yana dönerken bu durumdan siyasi kazanç nasıl elde ederim diye çırpınıp duruyor. Örnek mi? petrol ürünlerinde yapılacak zam için uygulanan ÖTV ‘den bir kısmını karşılamak gibi…Halkbank davasını işlevsiz kılmak gibi…
Günümüz Türkiye’sini özetlemesi nedeniyle, Rahmi Turan beyin 9.Mart.2026 günkü köşesinde yer alan sayın Asyalı’nın imha edilemeyen füze saldırıları konulu karikatürü ile yazımı yorumlarınıza bırakıyorum.
