Avrupa Birliği, Eğitim, Gençlik, Spor ve Kültür Komisyonu tarafından, SHARE 2.0 Girişiminin 2025 Eylül ayında yayımlanan “Spor Sektöründe Yapay Zekâ” isimli raporu; Yapay zekanın spor sektöründeki rolüne ilişkin arka plan bilgileri sunarak üç temel alana odaklanıyor. Bunlar: tabanda spor, profesyonel spor ve taraftar katılımı. Çalışma, bu üç sektörde faaliyet gösteren kulüp ve kuruluşların yapay zekâya nasıl yaklaşabileceğine dair öneriler sunuyor. Önerilen fikirler aynı zamanda, İnovasyon Uygulama Topluluğu ve Yönlendirme Grubu'nun katkılarına dayanıyor.
SHARE 2.0, AB finansmanı, sağlık, inovasyon ve sürdürülebilirlik alanlarında 450'den fazla spor paydaşı arasında diyaloğu teşvik etmek, kapasite oluşturmak ve iş birliğini kolaylaştırmak amacıyla bir Avrupa Komisyonu girişimidir. Kamu otoriteleri, tabandan spor örgütleri, federasyonlar ve politika uzmanlarını içeren dört Uygulama Topluluğu (CoP) etrafında şekillenmiştir. CoP'ler, tüm üyelerin aktif rol almasını sağlayan katılımcı bir yönteme dayanmaktadır.
İnovasyon CoP Yönlendirme Grubu üyeleri, 2025 başlarında özellikle dikkat edilmesi gereken bir konu belirlemiştir: "Spor sektöründe Yapay Zekâ (YZ)". Bu konu, Yönlendirme Grubu toplantılarında tartışılmış ve analiz edilmiştir. Avrupa spor sektörünün kilit paydaşları arasındaki bu tartışmaların sonuçları, büyük ölçüde bu çalışmanın ana hatlarını ve içeriğini şekillendirmiştir.
Yapay zekâ, çoğunlukla veri bilimcileri, araştırmacılar ve uzman mühendisler tarafından ele alınan teknik bir alandan, günümüzde birçok insanın doğrudan etkileşim kurduğu bir teknolojiye dönüşmüştür; örneğin üretken yapay zekâ modelleri kullanılarak yapay zekâ modellerinin geliştirilmesi ve topluma uyarlanması, üretkenliği ve rekabet gücünü artırmaya yardımcı olmaktadır. 2024 tarihli “AB Yapay Zekâ Yasası”, bir çerçeve sunmaktadır. AB'de yapay zekâ düzenlemesi, yapay zeka sistemlerinin nasıl çalıştığına, kullandıkları verilere ve kullanım amaçlarına bağlı olarak risk temelli bir yaklaşım benimsemektedir.
Bu çalışma, spor paydaşlarının yapay zekânın sektöre sunduğu fırsatları keşfetmelerine yardımcı olmak amacıyla düzenlenmiştir.
Sporda yapay zekânın benimsenmesi, birçok yönden sektörde uzun yıllardır devam eden dijitalleşme çabalarının bir devamı niteliğindedir. Beşinci AB Spor Çalışma Planı (2024-2027), Avrupa Birliği genelinde spor için öncelikleri ve stratejik hedefleri ortaya koymakta ve sporun ekonomik değerinin nasıl artırılacağına, sürdürülebilirliğin nasıl iyileştirileceğine ve fiziksel ve ruhsal sağlığın nasıl birbirine bağlanacağına odaklanmaktadır. AB Spor Çalışma Planı, spor sektörünün ekonomik ve sürdürülebilir kalkınması için bir itici güç olarak inovasyon ve dijitalleşmenin rolünü vurgulamakta, ancak yapay zekâdan doğrudan bahsetmemektedir.
Yapay zekânın benimsenmesi ve kullanımı, performans, yönetim ve deneyimleri optimize etme fırsatları sunarak tüm spor sektöründe önemli faydalar sağlayabilir. İnsan kaynakları (İK), finansal planlama veya iletişim gibi her türlü spor faaliyetinin operasyonları için gerekli olan rutin görevler, yapay zekâ araçlarıyla daha hızlı gerçekleştirilebilir.
Yapay zekâ ayrıca, otomatikleştirilmiş süreçler sayesinde, geleneksel dijital araçlara kıyasla daha az kullanıcı bilgisiyle daha iyi sonuçlar elde etmek için spor performansını, yaralanma önlemeyi ve iletişimi de optimize edebilir. Sporda yapay zekâ, herkes için dijital araçlara erişimi artırır: Yeni araçlar, dijital okuryazarlıktaki boşluklar nedeniyle daha küçük kuruluşlar için bir sorun olan özel bir uzmanlığa ihtiyaç duymadan mevcut verilerden faydalı öneriler veya sonuçlar üretebilir.
Yapay zekâ, rutin görevleri otomatikleştirerek temel spor aktivitelerine daha fazla odaklanmalarını sağlayarak tabandan gelen kulüplere ve gönüllülere yardımcı olabilir. Daha fazla eğitim seçeneği sunarak, nihayetinde daha fazla insanı fiziksel olarak aktif hale getirebilir ve bu da toplumun tamamı için bir fayda sağlar.
Yapay zekâ araçlarının spor organizasyonlarının günlük aktivitelerine entegrasyonu önemli zorluklar ve makul endişelerle birlikte gelir.
Yapay zekâ araçlarının spor organizasyonlarında başarıyla uygulanması, hem kullanıcıların eğitimine hem de dijital ve fiziksel araçlara ve altyapıya yatırım yapılmasını gerektirir. İkincisi, fonlara erişimi sınırlı olan taban kulüpleri için özel bir sorundur. Veri gizliliği kuralları ve yapay zekâ destekli karar alma süreçlerinin sözde "kara kutu" doğasına ilişkin endişeler de dikkatlice değerlendirilmelidir. Yapay zekâ modelleri, örneğin sağlık verileri, video kayıtları, geçmiş veriler vb. temel alınarak oluşturulabilir ve bunların her biri, kullanımlarıyla ilgili belirli yasal ve etik endişelere sahiptir. Kulüplerin ve özel kullanıcıların, verilerinin nasıl kullanıldığına ve modellerin ürettiği önerilere güven duymaları için, benimsenmeden önce yapay zekâ çözümlerinin sağlayıcılarına karşı şeffaflık ve güven gereklidir. Spor sektöründeki paydaşlar arasında iş birliğinin geliştirilmesi, SHARE 2.0'ın rol oynayabileceği bu sürecin ilk adımıdır.
Avrupa Birliği, SHARE 2.0 Girişimi tarafından 2025 Eylül ayında yayımlanan “Spor Sektöründe Yapay Zeka” isimli raporu, yapay zekânın spor sektöründeki rolü hakkında arka plan bilgileri sunmakta ve yapay zekâya nasıl yaklaşılabileceği konusunda öneriler sunmaktadır. Önerilen fikirler ve örnekler, İnovasyon Uygulama Komitesi ve Yönlendirme Grubu'nun girdilerine dayanmaktadır ve uygulanması ve yaygınlaştırılması için SHARE 2.0 Topluluğu'na yöneliktir.
Kaynak: Artificial İntelligence in The Sport Sector, September, 2025
