Olimpiyat Hareketi, hükümetler, hükümetler arası kuruluşlar ve bahis otoriteleri ve kuruluşlarından 400'den fazla lider, 24 Ekim 2025’de İsviçre'nin Lozan kentinde düzenlenen 5. Uluslararası Spor Dürüstlüğü Forumu'na (IFSI) hem şahsen hem de çevrimiçi olarak katıldı. Uluslararası federasyonlardan ve ulusal birliklerden yerel kulüplere kadar tüm spor ekosistemi için stratejik yönler belirlemeyi amaçlayan bu etkinlik, küresel spor yönetişimi takvimindeki en önemli etkinliklerden biri olmaya devam ediyor.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC) tarafından düzenlenen Forumda, sporda dürüstlüğün korunmasını güçlendirmeye yönelik yeni ve eylem odaklı bir taahhüt olan Evrensel Spor Dürüstlüğü Bildirgesi'ni 24 Ekim 2025'te Lozan'da kabul edildi.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne (IOC) göre bu belge, sporda dürüstlüğün küresel olarak korunmasında yeni bir aşamayı işaret etmeyi amaçlıyor.
Evrensel Spor Dürüstlüğü Bildirgesi, spor dünyasından 400'den fazla lideri, hükümet temsilcisini, uluslararası kuruluşu, kolluk kuvvetini ve yolsuzlukla ve şikeyle mücadele uzmanını bir araya getiren 5. Uluslararası Spor Dürüstlüğü Forumu (IFSI) sırasında açıklandı.
Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne (IOC) göre bu belge, sporda dürüstlüğün küresel olarak korunmasında yeni bir aşamayı işaret etmeyi amaçlıyor.
Dürüstlüğün dört temel direği:
Bildirge, sporda “yeni bir şeffaflık çağı” nın temeli olarak hizmet etmesi amaçlanan dört temel alana odaklanmaktadır:
İyi yönetişim ve yolsuzlukla mücadele; etik kurallarının uygulanması, raporlama mekanizmalarının oluşturulması ve spor kuruluşlarında şeffaflık kültürünün teşvik edilmesi de dahil olmak üzere çeşitli alanları kapsar.
Rekabet manipülasyonunun önlenmesi: spor kuruluşları, kolluk kuvvetleri ve bahis operatörleri arasındaki işbirliğinin güçlendirilmesi ve önemli uluslararası sözleşmelerin onaylanması yoluyla.
Hakemlikte dürüstlük ve yapay zekânın (YZ) kullanımı: karar verme süreçlerinde tarafsızlığı artıran ve hakemlerin eğitim ve değerlendirmesinde etik standartları teşvik eden teknolojilerin geliştirilmesi.
Spor katılımcılarının güvenliğinin sağlanması ve korunması: şiddet, istismar ve ayrımcılığın önlenmesine odaklanırken, her seviyede güvenli spor ortamlarının sağlanması.
Bildirge, İyi Yönetişimin Temel Evrensel İlkeleri (BUPGG) , IOC Etik Kuralları ve
Sporda Yolsuzlukla Mücadele Uluslararası Ortaklığı (IPACS) tavsiyeleri gibi mevcut çerçevelere dayanmaktadır. Spor dünyasında sektörler arası iş birliğine ve güçlendirilmiş bir hesap verebilirlik kültürüne duyulan ihtiyacı vurgulamaktadır.
Spor yönetimi konusunda uzmanlaşmış bağımsız bir düşünce kuruluşu olan Spor Yönetimi Enstitüsü (ISG) Bildirge ile ilgili yapmış olduğu değerlendirmeye göre;
“Niyetler iyi, ancak ayrıntılar yetersiz. ISG ekibi, bunun daha geniş bir "bildirimsel yönetişim" eğilimini yansıttığını belirtiyor; yani tartışmayı yapılandıran ancak gerçek sistemik reformu tetiklemeyen giderek daha fazla bildiri ve çerçeve oluşturulması. Bağımsız gözetim mekanizmaları, zorunlu raporlama yükümlülükleri ve dış etik denetimler olmadan, sporda dürüstlüğün gerçek anlamda güçlenmesinden bahsetmek zordur.
Sadece açıklamalar değil, cesarete ihtiyacımız var.
Sporda dürüstlük, bir belge imzalamakla gerçekleşen tek seferlik bir eylem değildir; cesaret, tutarlılık ve hesap verebilirlik gerektiren sürekli bir süreçtir. Şeffaflığın, katılımın ve sorumluluğun istisna değil, günlük uygulamalar olduğu bir organizasyon kültürünü temsil eder.
Dolayısıyla bir sonraki adım, aşağıdaki gibi somut araçların uygulanması olmalıdır:
Kamu kaynaklarıyla finanse edilen spor kuruluşları için yasal çerçeveler ve raporlama yükümlülükleri oluşturmak,
Denetim ve değerlendirme süreçlerine bağımsız uzmanlar, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşları da dahil olmak üzere,
Sporcuların, özellikle de aktif sporcuların, karar alma yapılarındaki seslerini güçlendirmek,
Ayrıca, geleceğin spor liderlerinin yetkinliklerini geliştirmek amacıyla etik ve yönetişim eğitim programlarını genişletiyoruz.
Kendi sorumluluğunu üstlenemeyen bir spor dalı kaçınılmaz olarak halkın güvenini kaybeder ve güven, onun en değerli varlığıdır.
Yeni bir başlangıç mı?
Evrensel Spor Dürüstlğü Bildirgesi, ilkeleri bir son nokta olarak değil, gerçek bir reform sürecinin başlangıcı olarak ele alınırsa bir dönüm noktası olabilir. Aksi takdirde, somut sonuçlar vermeden spor camiasının yıllarca referans göstereceği iyi niyetli bir belge olma riski taşır.
Kaynaklar
