FIFA Başkanı Gianni Infantino’nun İsrail’in Filistin’i işgali konusunda "FIFA jeopolitik sorunları çözemez" sözüne karşı, Günişığıgazetesi aracılığı ile Infantino “FIFA Statüsünün 3. Maddesi olan İnsan Hakları başlığı ile 2017’de imzalanan FIFA İnsan Hakları Politikası aykırı hareket ederek suç işlemekte ve suça ortak olmaktadır” açıklaması yapmıştık (1).
Ayrıca Birleşmiş Milletlerin FIFA ve UEFA’ya, soykırım suçu işleyen İsrail’in futboldan men edilmesi çağrısına karşı bu açıklamanın gerekçelerini (2) ve FIFA Başkanı Gianni Infantino’nu herkesin gözünün içine baka baka İsrail’in Filistin’i işgali konusunda "FIFA jeopolitik sorunları çözemez" dedi. Hiç kimse (FIFA’ya Üye Ülkeler ) Infantino’nun “FIFA Statüsünün 3. Maddesi olan İnsan Hakları başlığı ile 2017’de imzalanan FIFA İnsan Hakları Politikasına aykırı hareket ederek suç işlediğini ve suça ortak olduğunu hukuki olarak ortaya koyamadığını, “FIFA’nın İnsan Hakları Politikası” yazımızda belirtmiştik (3).
Konuyu, Spor dürüstlüğünde birden fazla görevi olan ciddi etik ihlalleri araştırmak ve merkezi disiplin prosedürlerinde disiplin hükümleri sunmaktan sorumlu ulusal organdan biri olan Fin Sporda Dürüstlük Merkezi (FINCIS ) tarafından Finlandiya’nın Tampere şehrinde 5-8 Ekim 2025 tarihlerinde düzenlenen “Play The Game 2025”, konferansına katılarak dilimizin döndüğü kadar anlatmaya çalışmıştık (4).
Bu gelişmelerden sonra; "Irish Sport for Palestine" (Filistin İçin İrlanda Sporu Derneği), Gazze'deki soykırıma tepki olarak 2023 yılında 300'ü aşkın tanınmış İrlandalı sporcunun imzasıyla yayımlanan açık mektubu organize ederek (5), Filistinli futbolcular, kulüpler ve uluslararası sivil toplum kuruluşları, FIFA Başkanı Gianni Infantino ve UEFA Başkanı Aleksander Čeferin hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) suç duyurusunda bulundu. Bu başvuruyla birlikte, dünya spor tarihinde ilk kez üst düzey federasyon yöneticileri bu kadar ağır suçlamalarla UCM gündemine taşınmış oldu. FIFA Başkanı Gianni Infantino ve UEFA Başkanı Aleksander Čeferin hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne (UCM) yapılan suç duyurusu, spor dünyasında tarihi bir dönüm noktası olarak kayıtlara geçti. Filistinli futbolcular, kulüpler ve uluslararası sivil toplum kuruluşları, iki spor liderini savaş suçlarına ve (apartheid) ırk ayrımı rejimine dolaylı destek vermekle suçlayarak resmî başvuruda bulundu. Şikâyette, BM uyarılarına rağmen işgal altındaki topraklarda yerleşimci kulüplere izin verilmesi ve Gazze’de 400’ü aşkın Filistinli futbolcunun öldürülmesinin ardından FIFA ve UEFA’nın gerekli yaptırımları uygulamaması temel deliller arasında gösterildi (6).
Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) kararları açıklanmadan, FIFA 19 Mart 2026 da, İsrail'i uluslararası turnuvalardan men etmeyeceğini açıkladı. FIFA, işgal altındaki Filistin topraklarındaki İsrail futbol takımlarının uluslararası müsabakalara katılımını engelleyecek bir adım atmama kararı aldı. FIFA'nın Yönetişim, Denetim ve Uyumluluk Komitesi (GACC), Yapılan açıklamada, "FIFA, ilgili FIFA Tüzüğü hükümlerinin yorumlanması bağlamında Batı Şeria'nın nihai hukuki statüsünün uluslararası kamu hukuku kapsamında çözülememiş ve son derece karmaşık bir mesele olması nedeniyle herhangi bir işlem yapmamalıdır." ifadeleri yer aldı. Açıklamada, "FIFA, operasyonel düzeyde Filistin Futbol Federasyonu ve İsrail Futbol Federasyonu arasında diyaloğu teşvik etmeye ve arabuluculuk yapmaya devam etmelidir. Bu bağlamda FIFA, yapılandırılmış etkileşimi kolaylaştırmaya ve gelişmeleri izlemeye devam edecektir." ifadeleri kullanıldı (7).
FIFA, bu harekete geçmeme kararını Filistin Futbol Federasyonu'nun (PFA) 2024 yılında Batı Şeria'da maç yapan İsrail Futbol Federasyonu (IFA) ile ilgili şikâyeti üzerine aldı. Filistin Futbol Federasyonu'nun (PFA) 74. FIFA Kongresi'nde yaptığı önerinin ve ardından FIFA Konseyi'nin FIFA Disiplin Komitesi'ne PFA tarafından gündeme getirilen ayrımcılık suçunu soruşturmak için görevlendirme kararının ardından, 19 Mart 2026 da İsrail Futbol Federasyonu'nun (IFA) bir FIFA Üyesi Dernek olarak yükümlülüklerini birden fazla ihlal ettiğine karar verdi. Sonuç olarak, FIFA Disiplin Komitesi, FIFA Disiplin Kanunu'nun (FDC) 13. (Saldırgan davranış ve adil oyun ilkelerinin ihlali) ve 15. (Ayrımcılık ve ırkçı istismar) maddelerinin ihlali nedeniyle IFA'ya çeşitli yaptırımları uyguladı (8).
FIFA ayrıca İsrail'e pankart yaptırımı uygulama kararı aldı. FIFA Disiplin Kurulu, İsrail Futbol Federasyonu'nun (IFA) bir FIFA üye federasyonu olarak yükümlülüklerini "birden fazla kez ihlal ettiğine" karar verdiğini duyurdu.
FIFA tarafından ayrımcılık ve ırkçı hakaret ihlalleri gerekçesiyle daha önce diğer ülkelere uygulanan yaptırımlardan yola çıkarak, "Müsabaka ve turnuvalardan men", "Saha kapatma" ve "Seyircisiz oynama" gibi cezalar yerine FIFA Disiplin Kurulu, İsrail Futbol Federasyonuna "Hakaret içeren davranışlar ve fair play ilkelerinin ihlali" ve "Ayrımcılık ve ırkçı hakaret" ihlalleri gerekçesiyle 3 FIFA müsabakasında, İsrail Futbol Federasyonu logosunun yanında "Futbol Dünyayı Birleştirir - Ayrımcılığa Hayır" yazılı pankart sergilemesi ile 150 bin İsviçre frangı tutarında para cezası verdi. Pankartın stadyumdaki boyutu, düzeni ve konumu, İsrail Futbol Federasyonu tarafından her maçtan en geç 15 gün önce onay için FIFA'ya sunulacaktır(9).
Bu gelişmelerin ışığında, Uluslararası Adalet Divanı'nda görev yapmış eski bir yargıç, FIFA'yı İsrail Futbol Federasyonu'nun Batı Şeria'da maç yapmasıyla ilgili olarak daha fazla yaptırım uygulamaması nedeniyle eleştirdi (10).
Filistin Futbol Federasyonu, 2024 yılında IFA'ya karşı bir şikayette bulunarak, federasyonun Batı Şeria'daki İsrail yerleşimlerinde bulunan takımların IFA müsabakalarında yarışmasına izin vererek FIFA'nın egemenlik konusundaki tüzüğünü ihlal ettiğini savunmuştu.
FIFA 19 Mart 2026 da, "Batı Şeria'nın nihai hukuki statüsünün uluslararası kamu hukuku kapsamında çözülmemiş ve son derece karmaşık bir mesele olmaya devam ettiği" gerekçesiyle herhangi bir ceza verilmemesi gerektiğine karar verdi.
Ancak, eski Uluslararası Adalet Divanı hakimi ve aynı zamanda Filistin topraklarındaki insan hakları konusunda Birleşmiş Milletler özel raportörü olarak görev yapmış olan Michael Dugard, FIFA'nın meselenin "çözülmemiş" olduğu yönündeki görüşüyle çelişen, Temmuz 2024 tarihli bir Uluslararası Adalet Divanı kararını örnek gösterdi. "FIFA ve UEFA, Filistin işgal altındaki topraklarıyla ilgili Uluslararası Adalet Divanı kararını kasten hiçe saydıkları için hesap vermeli," diye konuştu (11).
FIFA ve UEFA'nın Rusya'yı Ukrayna işgalinden dört gün sonra men etmesine rağmen İsrail'e karşı herhangi bir yaptırım uygulamamasını ikiyüzlülük ve çifte standart olduğu Dünya kamuoyunda çok tartışılan konular arasında yer aldı.
FIFA’ nın önemli sınavlarından biri olan 11 Haziran-19 Temmuz 2026 tarihlerinde ABD, Meksika ve Kanada'nın organize edeceği, 23. Dünya Kupası öncesinde; FIFA'dan yapılan açıklamada, "FIFA, 2026 FIFA Dünya Kupası planlaması konusunda İran da dahil olmak üzere tüm katılımcı üye federasyonlarla düzenli olarak iletişim halindedir. FIFA, tüm katılımcı takımların 6 Aralık 2025'te açıklanan maç programına göre yarışmasını dört gözle bekliyor." ifadeleri kullanıldı.
İran, 2026 FIFA Dünya Kupası maçlarını Meksika'da oynamak için FIFA ile görüşmeler yürüttüğünü duyurdu.
İran Futbol Federasyonu Başkanı Mehdi Taj, yaptığı açıklamada, "Trump, İran Milli Takımı'nın güvenliğini sağlayamayacağını açıkça belirttiğine göre kesinlikle ABD'ye gitmeyeceğiz. Şu anda İran'ın Dünya Kupası maçlarının Meksika'da oynanması için FIFA ile görüşmeler yürütüyoruz." ifadelerini kullandı (12).
FIFA’nın Rusya-Ukrayna, İsrail-Filistin ve ABD, İsrail-İran savaşlarında ortaya koyduğu tavır ve davranışlar; Sporun, din, dil, ırk ayrımı gözetmeksizin tüm insanlar ve toplumla arasında Sevgi, Kardeşlik ve Barışın tesis edilmesi misyonuna uymamaktadır.
FIFA ve UEFA gibi uluslararası spor dernekleri gibi özel uluslararası kuruluşlar, BM İş ve İnsan Hakları Rehber İlkeleri uyarınca uluslararası insan hakları hukukuna tabidir. FIFA Statüsünün 3. Maddesi olan İnsan Hakları başlığı ile 2017’de imzalanan FIFA’nın İnsan Hakları Politikası‘na aykırı hareket ederek suç işlemekte ve suça ortak olmaktadır.
Çünkü, FIFA Mevzuatının 3. Maddesi; İnsan Hakları: FIFA, uluslararası olarak tanınan tüm insan haklarına saygı göstermeye kararlıdır ve bu hakların korunmasını teşvik etmeye çalışır” denilmektedir (13).
1904'te kurulan FIFA, 211 üyesi ile dünya genelindeki en üst futbol yönetim organıdır. FIFA, Birleşmiş Milletler üyesi ülke sayısından (193) daha fazla üyeye sahiptir. FIFA tüm insanlığındır, hiç kimseye, hiçbir zümreye ve topluluğa ait değildir. FIFA’nın son zamanlarda almış olduğu kararlar sergilediği tutum ve davranışlar, Ayrımcılığın- Irkçılığın Daniskasıdır.
Kaynaklar
(1). https://www.gunisigigazetesi.net/haber/26506424/devecioglu-infantino-suc-islemektedir
(2) https://indigodergisi.com/2025/09/israil-fifa-uefa-futboldan-men-cagrisi/
(4). https://x.com/sbhtndvcgl/status/1975656600972231038?s=46&t=R_Mx6Bcg7dBcbk8PJd5klw
(6). https://www.gunisigigazetesi.net/haber/26930377/devecioglu-hakli-cikti
(9). https://www.aa.com.tr/tr/dunyadan-spor/israil-e-goz-yummaya-devam-eden-fifa-dan-komik-kararlar/3872259
(10). https://www.nytimes.com/athletic/7131897/2026/03/19/fifa-israel-west-bank-fifa/?source=twitteruk
(11).https://www.nytimes.com/athletic/7134621/2026/03/20/fifa-criticism-israel-sanction/?source=twitteruk
(13). https://indigodergisi.com/2025/10/fifa-insan-haklari-politikasi-statu-madde-3-nedir/
