Liverpool ve Portsmouth Üniversiteleri tarafından, Hükümetin “Taraftar Liderliğinde Futbol Yönetişimi” İncelemesine verdiği yanıtla birlikte yayınlanan bağımsız araştırma, futbol finansmanındaki finansal sürdürülebilirlik ve kırılganlık konusunda ciddi bulgular içermektedir.
Dijital, Kültür, Medya ve Spor Departmanı (DCMS) tarafından hazırlanan rapor, sürdürülebilir olmayan finansal uygulamalar yürüten ve başarı arayışını sağlam para yönetimine yerleştiren kulüplerin yaygın kültürünü vurgulamaktadır. Yakın zamanda Chelsea FC'den Roman Abramovich'in aniden ayrılması gibi, kredi veya hisse şeklinde nakit enjeksiyonlar yoluyla kulüpleri finanse etmeye devam edemez veya etmek istemezse, kulüpleri tehlikeli bir şekilde riske atabilecek, kulüp sahiplerinin finansmanına aşırı güvenilmesini içermektedir.
Premier Lig ve Şampiyona kulüpleri şu anda UEFA'nın kulüp gelirinin yüzde 70'inden fazlasını maaşlara harcamama konusundaki rehberliğini düzenli olarak aşıyor ve bu da sektör genelinde başka hiçbir alanda kabul edilemeyecek hassas finansal senaryolara ve bilançolara yol açmaktadır.
Portsmouth Üniversitesi'nden Christina Philippou ve Liverpool Üniversitesi'nden Kieran Maguire tarafından hazırlanan 'Futbolun finansal sürdürülebilirliğinin değerlendirilmesi' adlı rapor, kulüplerin finansal sağlığını değerlendirmek için “kâr (veya daha yaygın olarak, zarar), nakit akışı, borç ve mülkiyete bağımlılık” gibi bir dizi ölçütü inceledi.
Buna göre: Pandemi öncesi kulüp rakamlarından (2018-19) sektöre dayalı limitler kullanan araştırma, Premier Lig'de uygulanan risk ölçütlerinden (Arsenal, Manchester City ve Newcastle) herhangi biri kapsamında sadece üç kulübün risk altında sayılmadığını bulurken, yarısından fazlası en az iki ölçüt altında risk altında kabul edildi.
Premier lig Şampiyonasında, uygulanan üç risk ölçütünden (o yıl paraşüt ödemelerini alan West Brom) hiçbirinde risk altında sayılmayan tek bir kulüp varken, 20 kulüp en az iki risk ölçüsünde risk altında kabul edildi. Eldeki veriler nedeniyle sadece bilanço metriklerinin uygulandığı Birinci ve İkinci Liglerde, her iki metrikte de sırasıyla 14 ve 10 kulüp risk altında kabul edildi.
Portsmouth Üniversitesi'nde Muhasebe ve Finansal Yönetim Baş Öğretim Görevlisi Christina Philippou : “Geleneksel finansal analiz açısından bakıldığında, kulüplerin sürdürülemez şekillerde yönetilmesine ilişkin yaygın bir sorun var. Sürdürülemezlik sorunu 2019/20 sezonundan önceki yıllarda ortada olduğundan, bu yalnızca pandeminin bir sonucu değildir.” dedi ve bu durumu ; “Sonuç olarak, futbol kulüpleri, benzer bir süre boyunca ticaret yapan diğer sektörlerdeki şirketlere kıyasla, sahiplerinin finansmanına ve zararların üstlenilmesine daha fazla bağımlı olma eğilimindedir. Bu, kulüplerin sahiplerine olan güvenini artırıyor ve kişisel koşullarının değişmesi durumunda iflas riskini artırıyor.” şeklinde yorumladı.
Premier Lig'in başlangıcından bu yana, 46 farklı kulüpte 59 EPL/EFL futbol kulübü iflas olayı yaşandı – ilk dört ligdeki tüm kulüplerin % 40'ı 1992/93 sezonunun başlangıcından bu yana 22 Premier Lig üyesinden 8'i (% 36) dahil yeni yönetime geçti.
Rapor, futbol endüstrisinde sistemik finansal zayıflıklar olduğunu ve daha fazla kulübün Bury ve Macclesfield Town'u takip edip iflas etme riski olduğunu gösterdi.
Bunun nedeni ; Ödenmemiş transfer ücretleri açısından kulüplerin birbirine bağımlılığı, Paranın sektör içinde, hem bölümler içinde hem de bölümler arasında dağılımı, saha faaliyetlerinde başarı elde etmek için aşırı harcamayı teşvik eden 'uçurum kenarları' yaratmaktır. Bu finansal farklılıklar, bir kulüp küme düştüğünde veya büyük Avrupa müsabakalarına katılmaya hak kazanamadığında, eski sözleşme yükümlülükleri nedeniyle sorunlara neden olur. Şeklinde açıklanmaktadır.
Liverpool Üniversitesi Yönetim Okulu'nda Muhasebe Bölümü Kıdemli Öğretim üyesi olan Kieran Maguire ise: "Bir kulübün yönetime geçmesinin etkileri birçok farklı paydaşa bölünebilir, bunların çoğu yönetim sonucunda mali olarak kaybeder. Geç ödemeden kaynaklanan ödeme yapılmaması ve nakit akışı sorunları da dahil olmak üzere yönetim ve tasfiyenin mali etkileri taraftarlar, yerel işletmeler ve kulüp çalışanları tarafından hissedilir ve toplumda yaygın sorunlara neden olur.” dedi ve durumu ; "Mevcut gelir dağılımı modeli ve hem bölümler içindeki hem de bölümler arasındaki önemli boşluklar, kulüp sahiplerini terfi etmek için fazla harcama yaparak risk almaya ve ardından küme düşmekten kaçınmak için tekrar risk almaya şeklinde teşvik ediyor." şeklinde yorumladı.
İngiltere futbolu ile ilgili yapılan futbol finansmanındaki finansal sürdürülebilirlik ile ilgili araştırma bulgularında elde edilen sonuçlar; Türk futbolundaki finansal problemler konusunda ışık tutacak niteliktedir. Mutlak sportif başarı için yapılan sınırsız finansal harcamalar Türk futbolununda en büyük problemidir.
