Macera ve turizm yakınlaştıkça, turizm ürünü olarak macera tatil paketleri de artmıştır. Turizm tüketicilerin aktivite ürünlerine ilgisi artmakta ve gelecekte macera turizminde yer almak isteyenlerin oranı yükseleceği ifade edilmektedir. Dolayısıyla 1990'lı yıllarda ortaya çıkan macera turizm türünün dünyanın en hızlı büyüyen niş pazarlarından biri olacağı varsayılmaktadır.
Macera turistleri, UNWTO tarafından “tutkulu, risk alan ve heyecan verici ve otantik deneyimler için para ödemeye istekli” olarak tanımlanmakta ve sıklıkla yeni seyahat destinasyonları ve aktiviteleri aramaktadır. Macera Seyahati Ticaret Derneği (ATTA), macera turizmini “şu üç unsurdan en az ikisini içeren fiziksel aktivite, doğal çevre ve kültürel dalma” olarak tanımlamaktadır. Bu deneyimler, Örneğin, peribacaları (doğal çevre) üzerinde balon deneyimi ve yerel halkla etkileşim içeren bir Kapadokya gezisi gibi aktiviteler olarak karşımıza çıkmaktadır (1).
Günümüzde tüm dünyada hükümetler ve girişimciler, sıcak hava balonlarını turizm için bir araç olarak kullanmanın değerini kabul etmektedir.
Dünyanın en büyük sıcak hava balonu etkinliği olan Albuquerque Uluslararası Balon Fiesta, 2018 yılında 900.000'e yakın seyirciyi çeken, New Mexico, Albuquerque'deki dokuz günlük festivale dünyanın dört bir yanından yaklaşık 600 balon ve 1.000 pilot katılmıştır.
Forbes'e göre, pazarlama araştırma şirketi Forward Analytics tarafından 2017’ de yapılan bir ekonomik etki anketine göre, Balon Turizmi şehir, ilçe ve eyalet için yaklaşık 10 milyon dolar vergi geliri dahil olmak üzere toplam ekonomik etkide yaklaşık 173 milyon dolar üretmiştir.
Sıcak hava balonu festivalleri gibi niş macera turizmi cazibe merkezlerinin daha agresif bir şekilde pazarlanmasıyla ASEAN, seyahat ve turizmin 135,8 milyar doları gayri safi yurtiçi hasılasına (GSYİH'nın yüzde 4,9'u) doğrudan katkısını artırma yolunda ilerlemektedir.
Suudi Arabistan'da turistler, yakında sıcak hava balonu turlarına katılarak ülkenin ilk UNESCO Dünya Mirası alanı olan Mada'in Saleh'deki antik kalıntıları ziyaret edebileceklerdir.
Türkiye'de, UNESCO Dünya Mirası listesinde yer alan ve yamaçlara oyulmuş köyleriyle ünlü Kapadokya, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü (SHGM) verilerinden derlenen bilgiye göre, 2018 yılında sıcak hava balon turuna katılan turist sayısı bir önceki yıla oranla yüzde 63 artış göstererek 537 bin 500 kişiye ulaşmıştır.. Bu sayede, ekonomiye yaklaşık 70 milyon euro katkı sağlanmıştır. Geçmiş yıllara kıyasla yoğun talep gören sıcak hava balonları, 2018 yılı boyunca havanın müsait olduğu 230 gün uçuş gerçekleştirilmiştir. Turlara en çok talep ise ekim ayında görülmüş, turlara 65 bin 604 turist katılmıştır. ,
Bu gün Balon Turizmi başlı başına bir sektör haline gelmiştir. Ekonomiye büyük katkı sağlayarak aynı zamanda yapıldığı bölgede istihdam oluşturmaktadır. Pilotun yanı sıra yer ekibi ve servis personellerinden oluşan geniş bir ekiple hizmet sunulmaktadır. Sıcak hava balon sektörünün gözde merkezi haline gelen Kapadokya’da , ortalama bir saatlik balon turu fiyatı kişi başı 120 ile 170 euro arasında değişmektedir.
Turizmde ülke ekonomisine önemli katkı sağlayan Kapadokya'da, 2021 yılında Kapadokya Balon Üretim ve Bakım AŞ'nin açılışı yapıldı. Ürgüp'te hizmete giren firma, Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden alınan yetki kapsamında parça ve balon üretimine de başladı.
Tur hizmeti sunan balonların sadece 5 yıl kullanım ömürlerinin olduğunu, yılda üç defa da herhangi bir arıza dışında mecburi bakım ve onarımlarının yapılması gerektiğini ifade edilen yetkililer “Türkiye’de yaklaşık 400 balon bulunduğunu, Kapadokya'da günlük yaklaşık 200 balon uçtuğunu, bunun yanında Pamukkale, Soğanlı, Mardin, Eskişehir'de yeni uçuş sahaları açıldığını belirtirken, Her balonun ortalama 100 bin avrodan fazla maliyeti olduğu nu, hedeflerinin, yıllık 6 milyon avro alım bedeli ile bakım ve yedek parça için ödenen 1-2 milyon avronun yurt dışına çıkmasını önleyip, balon ihraç ederek ekonomiye katkı sunmak” olduğunu belirtmektedirler (3).
Gün geçtikçe yaygınlaşan ve gelişen Balon Turizminin, UNESCO "Dünya Geçici Miras Listesi"ne dahil edilen 5000 yıllık kadim şehir Harput’ un, bir çok tarihi ve kültürel mirasını tüm dünyaya tanıtmak aynı zamanda bölge ekonomisine ve istihdamına katkı sağlamak için bölgeye kazandırılması gerekmektedir.
Gelin hep birlikte, serbest kürsülerde balonlar uçuracağımıza, Harput’ta Balon uçuralım..
Kaynaklar
1-https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/925840
2-https://theaseanpost.com/article/hot-air-balloon-tourism-rise
3-https://www.aa.com.tr/tr/kultur-sanat/kapadokya-yerli-sicak-hava-balon-uretimiyle-de-ulke-ekonomisine-katki-saglayacak/2320049
